Belgica Expeditie van Adrien de Gerlache
 |
 |
 |
Op 16 augustus 1897, vertrok de Belgische marinekapitein Adrien de Gerlache vanuit Antwerpen naar Antarctica met een internationale bemanning aan boord van de 35m-lange driemaster Belgica.
Benevens zes Belgen, waren er zes Noren aan boord (waaronder de latere Zuidpoolontdekker Roald Amundsen, twee Polen (o.a. de geoloog, oceanograaf en meteoroloog Henryk Arctowski), een Roemeen (de zoöloog & botanicus Racovitza) en de Amerikaanse scheepsdokter (latere vermoedelijke ontdekker van de Noordpool), Dr. Frederick A. Cook, die tevens als fotograaf en antropoloog fungeerde.
Het was de eerste zuidpoolexpeditie met een zuiver wetenschappelijk doel. Het was eveneens de eerste expeditie die overwinterde in het poolijs. Ook de eerste die uitgebreid gebruik maakte van fotografie.
Op 10 maart 1898 begon de blokkering van het schip in het ijs van de Bellingshausen Zee: het zou 380 dagen duren eer de Belgica weer vrij kwam op 14 maart 1899 en de terugreis naar Antwerpen kon worden aangevat.
De expeditie kon een indrukwekkend palmares van observaties en bevindingen voorleggen die tot op heden relevant blijven voor wetenschappelijke vergelijkingen.
De belangstelling in het Belgica epos werd onlangs aangescherpt toen bekend werd dat Noorse duikers het wrak van het schip hadden ontdekt voor de kust van Harstad, Noorwegen.
 |
 |
 |
Over het schip Belgica: citaat uit “Polar Record”:
Description: Built as a whaler and named Patria. Length of 110 feet, beam of 26 feet, draft of 15 feet. Crossed the Antarctic Circle on 15 Feb 1898. Trapped in ice on 3 March 1898 in Bellingshausen Sea. Escaped on 15 Feb 1899. First ship to winter-over so far south. Famous crewmembers: Lecointe, Arctowski, Amundsen, Frederick Cook. [Source: Stewart, p. 80]
Built in Norway in 1884. Designed and constructed by Johan Chr. Jakobsen. Sold to Adrien de Gerlache in 1896. Nansen and Amundsen met for the first time on Belgica’s deck. [Source: Polar Record, 41: 205-214, 2005]
Fate: “Acquired by N.C. Halvorsen in 1902 and then by the Duc d’Orleans. Used for research in the Kara and Greenland Seas in 1905, remained in service until 1913.” [Source: www.coolantarctica.com]
In 1916 she was sold to Det Norske Kulsyndikat and renamed Isfjord. She became a freighter carrying coal from Longyearbyen to ports in northern Norway. In 1918 she was sold and her new owner converted her into a floating cod-liver oil refinery and fish-processing plant. In 1940 she was impounded by British forces and used as a floating ammunition depot. On 19 May 1940 she was sunk during a German air raid. Her wreck was re-discovered in 1990. [Source: Polar Record, 41: 205-214, 2005].
 |
 |
LEDEN VAN DE BELGICA EXPEDITIE
Adrien De Gerlache (Belgian), expedition leader and captain
Georges Lecointe (Belgian), deputy expedition leader, lieutenant, hydrographic and magnetic research.
Roald Amundsen (Norwegian), sublieutenant
Jules Melaerts (Belgian), lieutenant
Emile Danco (Belgian), magnetic research
Emile-Gustave Racovitza (Romanian), zoologist and botanist
Henrick Arctowsky (Pole), oceanographer and meteorologist
Antoine Dobrowolsky (Pole), meteorologist
Frederick Cook (American), doctor, anthropologist, photographer
Henri Somers (Belgian), first marine engineer
Max Van Rysselberghe (Belgian), second marine engineer
Gustave-Gaston Dufour (Belgian), sailor
Ludvig-Hjalmar Johansen (Norwegian), sailor
Engelbret Knudsen (Norwegian), sailor
Johan Koren (Norwegian), sailor, zoology assistant
Louis Michotte (Belgian), sailor, cook
Jan Van Mirlo (Belgian), sailor
Adam Tollefsen (Norwegian), sailor
Carl-Auguste Wiencke (Norwegian), sailor
Enkele lektuursuggesties:
- Jozef Verlinden, Poolnacht – Adrien de Gerlache en de Belgica-expeditie, Lannoo, 1993.
- Willy Schuyesmans, De Winter van de Belgica, Davidsfonds, Leuven, 2005.
- Hugo Decleir ed., Roald Amundsen Belgica Diary – The First Scientific Expedition to the Antarctic, 1999.
- Adrien de Gerlache, Voyage of the Belgica – Fifteen Months in the Antarctic, translated and with an introduction by Maurice Raraty.
- Charles E. Schelfhout, De Gerlache- Drie generaties poolverkenners, 1897-1997, Uitgeverij van de Dijle, Sint-Martens-Latem.
- Johan Lambrechts, Antarctica, Het verhaal van de Belgen op de pool, Standaard Uitgeverij, 2007.
- Johan Lambrechts, De eerste winter op de zuidpool, Manteau, 2009.
ENKELE LINKS:
Het Gerlache verhaal in de website Het Laatste Continent
Het verhaal van de Gerlache expeditie (in het Engels)
Through the First Antarctic Night, door Dr. Frederick A. Cook
